Dlaczego warto uczyć dzieci dobrze jeść i jak to robić?



Finał III Edycji Programu Dobrze Jemy realizowanego przez Fundację Szkoła na Widelcu pokazał, że nawet w czasach pandemii dzieci chętnie zdobywają nową wiedzę i praktyczne umiejętności!

15 czerwca 2020 roku zakończyła się III edycja ogólnopolskiego programu edukacji żywieniowo-kulinarnej „Dobrze Jemy” organizowanego przez Fundację Szkoła na Widelcu. Zwieńczeniem całorocznej pracy nauczycieli oraz uczniów klas „0” oraz I-III z ponad 2 000 szkół podstawowych z całej Polski był konkurs pod tytułem „Dobrze Jemy, bo Gotujemy”

 

 

Uczniowie wraz z rodzicami i nauczycielami przygotowali prace plastyczne oraz materiały video związane z tematyką programu- zasadami zdrowego odżywiania, zdrowego stylu życia i oczywiście gotowania.  I miejsce w konkursie zajęła Szkoła Podstawowa nr 2 z Łodzi oraz Szkoła Podstawowa z Janikowa. Uczniów zwycięskich szkół czeka w przyszłym roku szkolnym między innymi pokaz oraz warsztaty kulinarne  w szkole w Łodzi oraz wycieczka do restauracji, podczas której uczniowie z Janikowa poznają tajniki savoir-vivre.

 

 

Czym jest edukacja żywieniowo-kulinarna i dlaczego warto uczyć dzieci gotować?

 

Edukacja żywieniowo-kulinarna to połączenie przekazywania wiedzy teoretycznej dotyczącej zasad zdrowego odżywiania, sposobu komponowania diety, wiedzy dotyczącej tego w jaki sposób mądrze robić zakupy ale i tego jak jedzenie wpływa na nasz organizm z praktycznymi zajęciami, dzięki którym dzieci zdobywają praktyczne umiejętności takie jak krojenie, siekanie, poznają sprzęty kuchenne, uczą się zasad higieny i pracy w kuchni.

Fundacja Szkoła na Widelcu od 2012 roku aktywnie działa na rzecz poprawy żywienia dzieci i młodzieży w Polsce. Jej pracownicy ale również wolontariusze prowadzą zajęcia w szkołach w całej Polsce podczas których łączą warsztaty kulinarne z przekazywaniem wiedzy o zdrowym żywieniu. Przekonują przede wszystkim do jedzenia warzyw i owoców, pokazują w jaki sposób można przygotować smaczne danie w prosty sposób ale i zachęcają dzieci do próbowania nowych smaków. Od 2017 roku do działań fundacja zaprosiła wszystkie szkoły z całej Polski rozpoczynając program „Dobrze Jemy ze Szkołą na Widelcu”. W ramach programu przekazuje nauczycielom ze szkół podstawowych materiały edukacyjne opracowane we współpracy z pedagogami, dietetykami, metodykami które pozwalają na prowadzenie w ciągu całego roku szkolnego zajęć teoretyczno-praktycznych z uczniami.

 

Widzimy, że kluczem do sukcesu nie jest jedynie przekazanie uczniom suchej wiedzy na temat tego w jaki sposób się odżywiać, ale zachęcenie ich do próbowania zdrowych posiłków poprzez całoroczne, regularne zajęcia z gotowania, o gotowaniu i z wykorzystaniem produktów spożywczych, do których chcemy ich zachęcić. Namawiamy nauczycieli do realizacji takich zajęć ponieważ jesteśmy przekonani o ich skuteczności. Badania jasno wskazują na to, że wiedza, którą dzieci mogą wykorzystać w praktyce pozostaje w ich świadomości na dłużej, a taki sposób uczenia się jest po prostu efektywniejszy, nie mówiąc już o tym, że jest to po prostu fajna przygoda- mówi koordynator programu Katarzyna Woźnicka

 

 

Czym skorupka za młodu….

Od lat zmagamy się w Polsce z rosnącą nadwagą i otyłością wśród dzieci i młodzieży- według badań Instytutu Żywności i Żywienia to już co najmniej 22% dzieci ma nadwagę lub otyłość, ale w niektórych regionach, np. na Mazowszu, liczba ta sięga 32%. Liczba przedwczesnych zgonów związanych z chorobami dietozależnymi, takimi jak cukrzyca lub nadciśnienie jest zatrważająca- to już 145 000 osób rocznie. Dlaczego mino trendu na zdrowe odżywianie, rosnącej świadomości konsumenckiej i coraz większej oglądalności programów kulinarnych problem nie znika? Czy gotowanie jest fanaberią czy może podstawową umiejętnością pozwalającą nam na długie, zdrowe życie?

 

– Nadwaga i otyłość oraz brak podstawowej wiedzy dotyczącej prawidłowego stylu życia to niestety rzeczywistość. Przykładem są między innymi dziecięce śniadaniówki przepełnione wysokoenergetycznymi przekąskami o niskiej wartości odżywczej. Edukacja żywieniowo-kulinarna to jeden z najlepszych kierunków działań, który może mieć realny wpływ na zmianę nawyków żywieniowych młodych pokoleń. Ważne, aby działania edukacyjne były przyjazne dzieciom, zawierały wiele aspektów praktycznych, zachęcały nauczycieli do działań praktycznych, prowadzenia warsztatów kulinarnych czy zakładania ogródków szkolnych wraz z uczniami – tłumaczy dietetyk Katarzyna Pieczyńska z Fundacji Szkoła na Widelcu.

 

Równie istotne jest zaangażowanie rodziców. Codzienne spożywanie zbilansowanych i jednocześnie smacznych posiłków, jedzenie w przyjaznej atmosferze i o regularnych porach kształtuje w dzieciach prawidłowe zwyczaje żywieniowe na całe życie. Badania potwierdzają również, że wspólne gotowanie może korzystnie wpływać na poprawę czynników psychospołecznych, w tym preferencji, nawyków i zachowań żywieniowych. Gotowanie razem w szkole i w domu daje dużo radości, ale też wpływać może pozytywnie na zmianę nawyków żywieniowych i dlatego do odkrywania świata jedzenia poprzez praktykę zachęca Program „Dobrze jemy ze Szkołą na Widelcu”.

 

-Żyjemy w przełomowych czasach. W obliczu zmian klimatycznych, kryzysu środowiskowego, epidemii otyłości i nadwagi w Polsce bardziej potrzeba rewolucji niż ewolucji żywieniowej. Może nawet bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Mamy na to twarde badania – kondycja zdrowotna Polaków, presja środowiskowa przemysłowego rolnictwa, transport żywności na wielkie odległości, zmiany klimatyczne, marnowanie żywności – to tylko kilka przykładów. Wierzę jednak, że fundamentem rozwoju i zmian w społeczeństwie jest dobra edukacja od najmłodszych lat. Żywność i żywienie stanowią fundament naszego zdrowia i bezpieczeństwa. Jestem przekonany, że dzięki realizacji zajęć z zakresu edukacji żywieniowo-kulinarnej w polskich szkołach możemy mieć realny wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo obecnych i przyszłych pokoleń. I jako Fundacja robimy wszystko co w naszej mocy, aby ta zmiana zaczęła się już dziś- mówi pomysłodawca i założyciel Fundacji Szkoła na Widelcu- Grzegorz Łapanowski

 

 

„Powiedz mi, a zapomnę, pokaż mi, a zapamiętam, pozwól mi zrobić, a zrozumiem”.

 

Im częściej coś ćwiczymy, tym lepiej się z tym czujemy. Tak samo jest z gotowaniem! Warto nauczyć dzieci przyrządzać nawet najprostsze posiłki i odkrywać z nimi ciekawy i zaskakujący świat smaków, tekstur, zapachów. Jeśli tego nie zrobimy, jest większe ryzyko, że potem będą wybierały to, co najłatwiejsze do przygotowania – sos ze słoika, hot doga z osiedlowego sklepu i pizzę z zamrażarki. Wspólne gotowanie z dziećmi niesie naprawdę wiele korzyści- uruchamia wszystkie zmysły,, przełamuje barierę w kontakcie z tym, co nowe, może kształtować prawidłowe nawyki żywieniowe, rozwija sprawność manualną, uczy odpowiedzialności i współpracy, daje poczucie sprawczości, wyrabia nawyk przestrzegania zasad higieny. Czyż nie są to umiejętności, które są szalenie ważne w życiu?

 

 

Jak zacząć gotować razem z dziećmi ?

  • Przede wszystkim zacznij w momencie, kiedy masz luz w głowie i nie musisz nerwowo zerkać na zegarek czy telefon. Tylko wtedy będzie to dla wszystkich przyjemne.
  • Najlepiej gotować w ubraniach, których nie żal pobrudzić, albo założyć fartuchy.
  • Mile widziany jest plan, tak byście mieli do wykonania czynności dostosowane do wieku i umiejętności młodego kucharza albo młodej kucharki. Praktycznie w każdym przepisie jest coś, co może zrobić dziecko. Jego bezpieczeństwo stawiaj oczywiście zawsze na pierwszym miejscu, ale nie przesadzaj z wyręczaniem go przy wszystkich czynnościach, które uznasz za trudne.
  • Pokaż dziecku, że przy kuchence jest ciepło, a nawet gorąco, i trzeba uważać, żeby się nie oparzyć. Wytłumacz, że nóż jest ostry i można się nim skaleczyć, ale pamiętaj – nawet jeśli tak właśnie się stanie, to nie koniec świata. Kiedyś w końcu stać się musi. Zacznijcie naukę krojenia od plastikowego noża, potem przestawcie się na taki, którego używacie do drugiego dania. Kiedy dziecko będzie już gotowe, pozwól mu na krojenie ostrym nożem.
  • Nie przejmuj się, że ogórek czy pomidor są pokrojone w idealną kostkę – od czegoś przecież trzeba zacząć. Nie poprawiaj dziecka bezustannie, to w niczym nie pomoże, a może tylko zniechęcić młodego kucharza.
  • Asystuj i pozwól sobie asystować – to fajne, a dziecko poczuje się bardzo wyróżnione, pomagając w domowych obowiązkach. Pokaż, że doceniasz taką współpracę.
  • Zauważ, że dzieci naprawdę mogą pomóc, a nie tylko utrudnić twoją pracę. Wszelkie czasochłonne zadania są dla nich wspaniałym wyzwaniem! To może być np. obrywanie końcówek od fasolki szparagowej, tarcie marchewki na surówkę, łuskanie pestek granatu, ugniatanie poszatkowanej kapusty na klasyczny coleslaw.

 

 

Rodzinne gotowanie w „czasach zarazy”

Ostatnie miesiące dały nam się wszystkim we znaki. Rodziny stłoczone przez 24 godziny na dobę w jednym mieszkaniu, praca zdalna i nauka on line, obowiązki wprowadziły wiele zmian w domowych rutynach. Ale dały również przestrzeń na wspólne spędzanie czasu, nabywanie nowych, praktycznych umiejętności i pokazały, że współpraca jest bardzo ważna nawet w tak podstawowej komórce społecznej jaką jest rodzina.

 

Ta edycja konkursu „Dobrze Jemy” była wyjątkowa. Widać to w pracach konkursowych. Wiele szkół mimo pandemii kontynuowało zajęcia w ramach programu Dobrze Jemy- podsyłała rodzicom inspiracje do wspólnego gotowania z uczniami, a rodzice chętniej niż podczas ostatnich edycji angażowali się w tę edukację. W pracach konkursowych można zobaczyć również całe rodziny wspólnie gotujące posiłki. I wszyscy są pełni energii, uśmiechnięci i sprawiają wrażenie szczęśliwych. Bo wspólny stół zbliża. Widać jak wiele satysfakcji sprawiło im zrobienie czegoś wspólnie, czego efekty są widoczne niemal natychmiast!

Warto spojrzeć na edukację szkolną oraz wychowanie w domu w sposób całościowy, jak na system komplementarnych uzupełniających się części, które razem mogą dać efekt synergii.

Do tego zachęca właśnie Fundacja Szkoła na Widelcu, która poznała wiele niesamowitych historii rewolucji żywieniowych na talerzach nauczycieli prowadzących program Dobrze Jemy, ale i rodziców, którzy zaczęli się interesować lepszym żywieniem zainspirowani materiałami, które dzieci przynosiły do domu ze szkoły.

 

 

Program Dobrze Jemy jest realizowany dzięki wsparciu przez Partnerów – marce Tefal, Baziółka, Monini, Hortex, Restaurant Week, które widzą potrzebę finansowania tak ważnych dla społeczeństwa inicjatyw i łączą siły, by program mógł dotrzeć do jak największej ilości dzieci w Polsce.

 

Patronat Honorowy nad III edycją programu objęło Ministerstwo Zdrowia, Minister Edukacji Narodowej, Instytut Żywności i Żywienia, Rzecznik Praw Dziecka, Polskie Stowarzyszenie Dietetyków, Polskie Towarzystwo Oświaty Zdrowotnej, Polskie Towarzystwo Medycyny Stylu Życia.

 

Zapraszamy wszystkie szkoły do rejestracji na IV edycję programu poprzez stronę www.dobrzejemy.szkolanawidelcu.pl

 

newsletter grzegorz lapanowski

Newsletter

Szkoła na widelcu

Zapisz się do naszego newslettera. Bądź na bieżąco i otrzymuj powiadomienia o naszych projektach, szkoleniach i najnowszych przepisach.

Z dniem 25 maja 2018 r. rozpoczyna obowiązywanie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane popularnie jako "RODO"). RODO obowiązywać będzie w identycznym zakresie we wszystkich krajach Unii Europejskiej, a więc także w Polsce. W celu poprawienia jakości usług korzystamy z plików cookies. Możesz w każdej chwili zmienić ustawienia prywatności w przeglądarce. Zachęcamy do zapoznania się z nową polityką prywatności i polityką cookies Fundacji Szkoła na widelcu.
Zamknij